GPSیعنی سیستم موقعیت یاب
جهانی این سیستم تشکیل شده است از یک شبکه 24 ماهواره ای در مدار زمین که توسط
وزارت دفاع دولت آمریکا پشتیبانی میشود.
هـدف اصـلی و اولـیـه از
طـراحـی GPS ، اهـداف نـظامـی بـوده امـا از ســال 1980 به
بـعــد بـرای اسـتـفاده های غــیر نـــــظامی نیز در دسترس قرار گرفت. GPS در تمام شرایط بصورت 24 ساعت در شبانه روز و در تمام دنیا قابل
استفاده می باشد . و هیچ گونه بهائی بابت این خدمات اخذ نمی شود.
GPS چطور کارمی کند ؟
ماهواره های GPS هر روز دوبار در یک مدار دقیق دور زمین میگردند و سیگنال های حاوی
اطلاعات را به زمین می فرستند.
GPS براساس زمان مقایسه زمان ارسال و دریافت سیگنال توسط یک ماهواره کار
می کند . اختلاف زمان مشخص می کند که گیرندة GPS چقدر از ماهواره دور است . حال با انداره گیری مسافت از چند ماهواره
گیرندةGPSمیتواند موقعیت کاربر را
مشخص نموده حتی روی نقشه الکترو نیکی نمایش دهد.
یک گیرندة GPS بایستی حداقل سیگنالهای 3 ماهواره را برای تعیین دقیق 2 موقعیت (طول
و عرض جغرافیایی ) یک شیء دریافت نماید و سیگنالهای 4 ماهواره یا بیشتر میتواند 3
موقعیت (طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع ) را نشان دهد.
هم چنین ازGPS میتوان برای اندازه گیری
سرعت ، جهت یابی ، جستجو ، مسافرت طولانی ،رفتن به مقصد ، زمان طول و مغرب خورشید
و غیره نیز استفاده کرد .
نمونه
ای از کاربردهای سیستم GPS
پیش بینی زلزله ، نقشه برداری ، کاداستر ، کنترل امور مربوط به حمل و
نقل و ترافیک ، کنترل حرکات تکتونیکی زمین ، کنترل جابجایی سدها و برج های بلند ،
پیش بینی وضع هوا ، ناوبری (زمینی،هوایی،دریایی)، هیدروگرافی (آبنگاری) ، تعیین
موقعیت سکوهای دریایی نفتی ، تعیین موقعیت جزیره های مرجانی ، مین یابی ، اسکن ( scan )کردن دریا ، بروز رسانی سیستم های تعیین موقعیت اینرشیال ، استفاده
جهت کنترل ماهواره های سنجش از دور (Remote Sensing) و ...
ژئومتیکس علم جمعآوری،
تحلیل و تفسیر دادهها، بویژه دادههای مربوط به سطحزمین و همچنین مدلسازی، تحلیل و مدیریت داده های
زمین مرجع است.
بطور کلی ژئومتیکس علم و تکنولوژی
مربوط به ویژگی و ساختار دادههای مکانی،روشهای
بدست آوری، سازماندهی، طبقهبندی، بررسی کیفیت، تحلیل، مدیریت، نمایش وهمچنین
نیاز ساختاری برای استفاده از این اطلاعات میباشد.
ژئومتیکس
با طیف وسیعی ازعلوم مرتبط است که هرکدام برای
ارائه تصویری از جهان فیزیکی می تواند مورد استفادهقرار
گیرد. این علوم عبارتند از:
*سنجش
از راه دورR.S
*فتوگرامتری photogrammetry
*نقشهبرداریsurveying - topography)
*سیستم
های اطلاعات جغرافیایی GIS
*سیستم
تعیین موقعیت جهانی GPS
*کارتوگرافی Cartography
*کاداستر Cadastre
*هیدروگرافی hydrography
*ژئودزی Geodesy
ژئومتیکس از جمله علومی است که کاربردهای زیادی در علوم مختلف
از قبیل مواردزیر دارد:
*محیط زیست *مدیریت منابع زمینی *آمایش سرزمین *نظارت برمنابع
طبیعی *توسعه پایدار * مدیریت سواحل *برنامه ریزیشهری